Wystawa: Gorzów, Stilon – motywacje

Filia nr 10
Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorzowie Wielkopolskim, przy ul. Pomorskiej 34
zaprasza na otwarcie wystawy fotograficznej
„Gorzów, Stilon – motywacje”
14 listopada 2025 r., godz. 17:30

Zaprezentowane zostaną prace fotograficzne grupy Prześwit
prowadzonej przez Daniela Adamskiego
pod nazwą: Przychodnia Fotograficzna w klubie Sejf.

Wystawę będzie można oglądać do 14 lutego 2026 r.

Autorami zdjęć są:
Karolina Czabara
Lidia Wielgosz
Людмила Грицюк
Paweł Czapaluk
Daniel Adamski

Tematem ich fotografii jest teren po fabryce ZWCH Stilon Gorzów
(były Zakład Włókien Chemicznych). Do zdjęć pozowały budynki i infrastruktura zakładowa, a w wyjątkowych sytuacjach modelki i modele. Obecnie fabryka Stilon nie istnieje, a jedynie wydzierżawia i wynajmuje budynki i maszyny innym firmom z kraju i ze świata. Produkcja więc wciąż trwa, ale nie tak dużym stopniu jak w latach 70-tych, w których to zatrudnionych było kilkanaście tysięcy gorzowian.

Po bogatej historii prężnej działalności pozostały tylko wspomnienia oraz budynki i infrastruktura miasteczka fabrycznego, które posiadało własne drogi, chodniki, pojazdy elektryczne, własną straż pożarną, własną bibliotekę, system identyfikacji i komunikacji itp.

To, co pozostało po Stilonie stało się tematem obserwacji grupy fotografów i fotografek, a efekty ich pracy można zobaczyć na wystawie Gorzów, Stilon – motywacje.

Zapraszamy

O historii fabryki

Zakłady Włókien Chemicznych [Chemitex] Stilon. Największy zakład produkcyjny w historii Gorzowa Wlkp. Powstał na bazie przedwojennej fabryki chemicznej.

W 1946 roku rozpoczął produkcję jako Fabryka Sztucznego Włókna nr 5, a pierwszym dyrektorem był mgr Kazimierz Hryniuk. Uroczyste otwarcie zakładu nastąpiło w lipcu 1951 roku. Główną produkcją Stilonu była przędza nylonowa. Później jedwab techniczny, żyłka nylonowa (w tym żyłka wędkarska) i folia magnetyczna, która pod koniec lat 80. dała początek produkcji taśmy magnetofonowej i taśmy video. W 1975 roku w zakładzie zatrudnionych było ponad 10 000 osób.

Stilon miał duży wpływ na powojenny rozwój miasta. Finansował bądź współfinansował budowę osiedli, szkół, przedszkoli i żłobków. Zakład był mecenasem kultury – przy ZWCh Stilon powstała galeria Art Stilon, później bardziej znana jako » BWA. W 1947 roku powołał wielosekcyjny » Zakładowy Klub Sportowy Stilon Gorzów Wlkp. (najważniejsze sekcje: koszykówka kobiet, » piłka nożna, piłka wodna i siatkówka mężczyzn). Na swoim terenie wybudował pierwsze lodowisko (Lodostil, z drużyną » hokejową Stilon Gorzów), basen i halę sportową. W latach 1958-2007 ukazywała się gazeta zakładowa » „Stilon Gorzowski”. W Stilonie działała również » rozgłośnia radiowa. Zakład posiadał też dwa hotele: Chemik i Stilon.

W 1989 roku nastąpiła restrukturyzacja zakładu. W 1992 roku Stilon został przekształcony w spółkę skarbu państwa (jako Stilon S.A.), a pod koniec 1998 roku większościowym udziałowcem została francuska firma Rhodia S.A. W wyniku wielu późniejszych podziałów na mniejsze spółki (m.in. Mestil i Infostil) Stilon stracił na znaczeniu. W 2003 roku pracowało w nim 1230 osób, w 2005 roku już tylko 743, a w 2009 około 400. [ Dane na dzień: 1.11.2011 ]

Autor: Kazimierz Ligocki / również zdjęcie
Prawa autorskie do tekstów i zdjęć zastrzeżone ©.
Źródła: [1] – „Encyklopedia Gorzowa” – Jerzy Zysnarski – 2007; [2] – „Gazeta Wyborcza”

https://www.facebook.com/events/847112564589775/