THOMAS HELBIG, SŁAWOMIR PAWSZAK - POPE

POPE Thomas Helbig Sławomir Pawszak Otwarcie: 14.11.2026 (sobota), 17:00 Współpraca: Cora Waschke Wystawa czynna do 10.01.2027 Wystawa „Pope” jest wyrazem wymiany myśli między artystami i autorką, którą zainicjował Sławomir Pawszak ponad rok temu. Artysta żyjący w Warszawie, interesując się od jakiegoś czasu twórczością Thomasa Helbiga natrafił na teksty Cory Waschke i postanowił spotkać się z obojgiem w Berlinie. Dało to impuls do odwiedzin w pracowniach i licznych rozmów o ich twórczości, jak i charakterystyce sztuki w obu stolicach i nie tylko. Na wystawie w Gorzowie, niedaleko polsko-niemieckiej granicy, spotykają się prace dwóch artystów przybywające z różnych kierunków, a połączone wspólnym tematem: krytyczną refleksją na temat reprezentacji w najszerszym tego słowa znaczeniu. Abstrakcyjne obrazy Sławomira Pawszaka ukształtowane są z nakładających się na siebie i przenikających wzajemnie form oraz struktur o zróżnicowanej cechach: od statycznych po dynamiczne, od graficznych po płynne, rozlane, od wyrazistych po rozproszone, bezkonturowe. Surowe płótno jutowe jest zarówno nośnikiem obrazu, jak i przejawem fizyczności odsłoniętego podobrazia. O ile pomalowane obrzeża niektórych obrazów nadają im ramową strukturę, o tyle szorstka tkanina pozostaje wciąż w opozycji do znanej z historii sztuki koncepcji obrazu jako otwartego okna. Zamiast być odnośnikiem, obraz ujawnia swoją, co prawda płaską, ale obiektową naturę. W innych pracach siatka linii sugeruje perspektywiczną głębię, która przywodzi na myśl macierze przestrzenne z grafiki komputerowej. Jednak w miejscu spodziewanych w takim cyfrowym środowisku wyraźnych figur, dostrzec możemy chaotyczne kłębowiska, rtęciowe ciała i rozpylone plamy farby. Nawet tam, gdzie pojawiają się rozpoznawalne znaki lub przedmioty – jak liczby albo negatywy łańcuchów – nigdy nie stają się one elementem spójnego tematu lub narracji. Co więcej, cechą charakterystyczną prac Pawszaka jest to, że niweczą wszelkie próby odczytania tropów mogących prowadzić do jednoznacznej interpretacji – przekaz pozostaje otwarty i enigmatyczny. Odrzucenie struktur narracyjnych w świecie przeładowanym opresyjnymi i natarczywymi komunikatami jest w tym wypadku świadomą deklaracją sprzeciwu. O ile prace Pawszaka rezygnują z wszelkich jednoznacznych form reprezentacji, o tyle u Thomasa Helbiga proces dekonstrukcji prowadzi do powstania ambiwalentnych i wieloznacznych kontekstualnie asamblaży i kolaży. Powstawanie obiektów ściennych Thomasa Helbiga rozpoczyna się destrukcją plastikowych produktów ze świata towarów. Formy przypominające korpusy technicznych urządzeń łączą się z elementami dekoracyjnych figurek i zabawek. Wyrwane z kontekstu kończyny lalek oraz rozmaite ozdoby potęgują wrażenie, że mamy do czynienia z przedmiotami kultu nieznanej cywilizacji. Futurystyczne dzięki swoim maszynowo wytworzonym powierzchniom, są zarazem apokaliptyczne na skutek częściowo nadpalonych i poszarpanych fragmentów – przybierają formę totemów, w których domniemanej boskości przeglądają się szczątki ludzkiej kultury. Także kolaże Helbiga opierają się na grze zagadkowych odniesień. W specyficznym połysku czarno-białych kserokopii fragmenty obrazów wyłaniają się niczym w ciemni fotograficznej. Sfotografowane części kobiecych ciał wyzierają z głębi rozdartej powierzchni. Manekiny spoglądają przez okna, które przypominają ekrany. Ramy, lustra i zasłony dopełniają tę niepokojącą scenografię, balansującą między ujawnianiem a ukrywaniem. Efekt obcości prowadzi nas poza fragmentację i kolaż w obszar Doliny Niesamowitości: inscenizacja manekinów w prawdziwych, dla człowieka przeznaczonych wnętrzach, tworzy dziwne napięcie między znanym a nieznanym. Lalki robią wrażenie symulakry – jak bezduszne pozory człowieka, którego anonimizacja i wirtualizacja postępuje w mediach masowych. Cora Waschke, 2026 (Tłumaczenie Marta Lothringer) _______ POPE Thomas Helbig Sławomir Pawszak Opening: 14 November 2026 (Saturday), 5 pm In collaboration with: Cora Waschke Exhibition open until 10 January 2027 The exhibition “Pope” at Mosart grew out of an intellectual exchange between the artists and the author, initiated by Sławomir Pawszak just over a year ago. The Warsaw-based artist, who had already been engaging with Thomas Helbig’s work for some time, came across Cora Waschke’s texts and reached out to Helbig and her in Berlin. This led to studio visits and numerous conversations about their respective practices, as well as about the development of art in the two capitals – and beyond. With the exhibition in Gorzów, not far from the German-Polish border, the works of two artists come together whose different attitudes are connected by a common theme: a critical reflection on representation in the broadest sense. Sławomir Pawszak’s abstract paintings are composed of overlapping and interpenetrating forms and structures in a wide range of colours and qualities: from static to dynamic, from graphic to fluid, from high-contrast to diffuse. The untreated jute fabric functions simultaneously as image support and exposed pictorial surface. Where painted frames enclose and structure the paintings, the coarse textile challenges the art-historical conception of the picture as an open window. Instead, the image asserts itself in its material, albeit flat, object-like quality. In other paintings, perspectival spatiality is suggested by grids reminiscent of spatial matrices from computer graphics. Yet instead of the clearly defined figures one might expect in such a digital environment, there are chaotic tangles, mercury-like bodies, and atomised splashes of colour. Even where recognisable signs or objects appear—such as numbers or chains rendered as negative imprints – they never become part of a closed pictorial subject or narrative. On the contrary, Pawszak’s works are characterized by the fact that they thwart the paths to legibility and transform them into an abstract, open-ended effect. For the artist being anti-narrative is a deliberate statement in a world full of aggressive, oppressive dogmas. While Pawszak’s works reject any unambiguous form of representation, Thomas Helbig’s deconstruction leads to context-rich and ambivalent assemblages and collages. Thomas Helbig’s wall objects are preceded by the destruction of plastic products from the world of commodities. Bowl-like forms from technical devices encounter parts of decorative objects and toy figures. Isolated doll limbs and ornaments reinforce the impression that these objects might be cult artefacts belonging to an alien species. Futuristic in their machine-like surfaces, apocalyptic in their partly scorched-looking and jagged fragments, they take shape as totemic entities, in whose apparent divinity the ruins of human culture are reflected. Helbig’s collages, too, engage in a play of enigmatic allusions. In the particular sheen of the black photocopied paper, fragments of images seem to emerge as if in a darkroom. Photographed parts of female bodies break through the depths of torn-open surfaces\; mannequins gaze through windows that recall screens. Frames, mirrors, and curtains complete the uncanny stage of revealing and concealing. Beyond fragmentation and collage, estrangement here leads into the realm of the Uncanny Valley: the staging of dummies in real interiors designed for humans generates a peculiar tension between familiarity and strangeness. The dolls take on the character of simulacra – as auraless semblances of the human, whose anonymisation and virtualisation are advancing in the mass media. Cora Waschke, 2026 (translation Ben Cottrell) https://www.facebook.com/events/3295725937483327/